FCA: Grenzen en effecten regulering kunnen desastreus zijn voor glasvezelsector en datacenters

Samenwerken is beter dan monopolistisch gedrag. De Fiber Carrier Association (FCA), brancheorganisatie voor de glasvezelsector, brengt dit al lange tijd bij meerdere instanties in kaart. Maar uit een onlangs gepubliceerd artikel (woensdag 6 april) in het NRC, blijkt dat het toch lastig is om een goede balans te vinden tussen marktwerking en regulering.

In het artikel staat dat T-Mobile bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM), de Nederlands toezichthouder op het gebied van o.a. telecom, een klacht heeft ingediend over de tarieven van toegang bij KPN om hun diensten te kunnen leveren.

Prijsverschillen in diverse regio’s voor dezelfde dienst

Volgens het artikel hanteerde KPN verschillende tarieven in diverse regio’s. Dit komt vanwege het aantal glasvezelaansluitingen in de regio’s. Het NRC meldt dat onvoldoende transparantie omtrent deze prijsverschillen de grootste boosdoener is. Zo kon het dus gebeuren dat iemand op basis van zijn of haar woonplaats meer moest betalen voor dezelfde dienst. Dit bevordert het niet om gebruik te maken van elkaars netwerk. Als FCA zien we dit probleem ook.

Het lastige aan deze kwestie is dat er vanwege mededingingen ook geen onderlinge prijsafspraken mogen worden gemaakt. Dat gaat namelijk tegen het basisprincipe van marktwerking in: het stimuleren van innovatie en prijsvoordeel voor consumenten door een evenredige prijs.

Vastrechtvergoeding

De vraag waarom er verschillende tarieven zijn, is niet het probleem. Het is wél handig dat de prijzen uniform zijn. In meer sectoren worden uniforme prijzen gebruikt. De verzekeringsbranche doet dit bijvoorbeeld met verzekeringen voor auto’s. Hier hebben ze ook andere tarieven voor gebieden waar ogenschijnlijk minder schade is. Bovendien gaat de klacht van T-Mobile niet zozeer over de internetdienst. Het is belangrijk om te weten dat het hier gaat over de inhuur van de capaciteit op de vezel; de transportcapaciteit. Er wordt weleens de vraag gesteld waarom 1 gigabit internet bij partij A, goedkoper is dan bij partij B. Dit kan te maken hebben met de vastrechtvergoeding die bedrijven onderling rekenen, maar vaak zit het prijsverschil vooral in de gehele dienstverlening. Het artikel in het NRC heeft het duidelijk over de vastrechtvergoeding.

Stagnatie aansluitingen door regulatie en ophef

Er is nog een andere belangrijke vraag die gesteld moet worden wat betreft de regulering en beeldvorming: hoe zorgen we ervoor dat het aantal aansluitingen voor consumenten en datacenters niet stagneert? De negatieve publiciteit rond het te bouwen datacenter van Meta, het moederbedrijf van Facebook, in Zeewolde draagt daar niet aan bij.

Door de ontstane ophef, vooral over het verkeerde beeld wat wordt geschetst over het stroomgebruik, besloot Meta toch de plannen voor het datacenter in de koelkast te zetten. De Eerste Kamer had daarvoor minister de Jonge van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening opgeroepen om geen grond te verkopen aan Meta. Ook de nieuwe gemeenteraad wilde alles doen om de bouw stop te zetten. En dat terwijl eind 2021 de vorige gemeenteraad juist nog had ingestemd met de bouwplannen.

Schade voor glasvezelsector en datacenters

De sector weet dat datacenter-aansluitingen niet hetzelfde zijn als het aansluiten van een bedrijf of consument. Het gaat hierbij vaak over een veelvoud van beschikbare vezels. Stagnatie in de aanleg van huisaansluitingen kan daarom ook een negatief gevolg hebben voor de sector die vanuit het datacenter content aanbiedt.

Doordat Meta nu door de druk vanuit de politiek en publieke opinie de bouwplannen gepauzeerd heeft, loopt de glasvezelsector ook schade op. Een nieuw te bouwen datacenter levert voor de sector opdrachten op. Er zou door de komst van het datacenter een veelvoud van aansluitingen worden gerealiseerd. Deze connectiviteit zorgt er ook voor dat er meer backbone verbindingen komen naar gebieden die nu niet veel verbindingen hebben. Er ontstaat dan natuurlijkerwijs een ecosysteem, omdat bedrijven zich om zo’n techreus gaan vestigen. Het Meta-voorbeeld laat daarom duidelijk zien dat regulering van de datacentersector nu al directe schade oplevert. De indirecte schade blijft altijd gissen, maar ik denk dat deze wel groter is dan menigeen denkt.

Andrew van der Haar is directeur van de FCA https://www.fibercarriers.nl