Toelichting op nieuwsbericht over Microsoft

Het grote aantal reacties op het nieuwsbericht ‘Microsoft mikt op datacenter dat geen water gebruikt’ is reden voor de onderstaande toelichting

Het nieuwsbericht ‘Microsoft mikt op datacenter dat geen water gebruikt’ heeft als doel het signaleren van een relevante ontwikkeling bij een van de grootste spelers in de datacentermarkt. Er wordt nergens in het artikel gesteld of gesuggereerd dat andere datacenters het op het gebied van watergebruik slecht zouden doen. Ook de manier waarop Microsoft zijn datacenters ‘waterneutraal’ denkt te kunnen maken, is uitsluitend weergegeven op basis van de informatie die Microsoft zelf heeft verschaft. Net als dit overigens wereldwijd in veel media zo is gerapporteerd. Zodat de lezer zelf een mening kan vormen over deze ontwikkeling.

Of datacenters het goed of slecht doen op het gebied van waterverbruik, is natuurlijk een interessante discussie. Was het niet Green IT Amsterdam die enkele jaren terug in opdracht van de provincie Noord-Holland probeerde een beeld te krijgen van het watergebruik van datacenters? Een reden voor dit onderzoek was dat er vragen bestonden bij de provincie over het waterverbruik van datacenters in een zeer droge periode. Men zag het aantal datacenters groeien, maar had geen duidelijk beeld van hun rol in de waterhuishouding van de provincie. In het rapport van Green IT Amsterdam werd duidelijk vastgesteld dat de benaderde datacenters niet of slechts zeer ten dele wilden meewerken aan dit onderzoek. Daar gaf men ook redenen voor aan. Zo vonden sommige bedrijven cijfers over waterverbruik concurrentiegevoelig. In andere gevallen gaf men aan dat men niet over duidelijke cijfers beschikte. Ook had Green IT Amsterdam grote moeite om antwoord te krijgen op vragen over eventuele chemicaliën die aan het water werden toegevoegd. Of waar en hoe datacenters het water eventueel loosden.

In het nieuwsbericht waar het nu om gaat, draait het niet om datacenters in Noord-Holland, maar om plannen van een internationaal opererende hyperscaler: Microsoft. Water speelt bij deze groep bedrijven een belangrijke rol. Hyperscalers hebben zelf aangegeven dat zij veel water verbruiken. Zo gaf Google al eens aan dat een datacenter van dit concern al gauw “450,000 gallons of water a day” verbruikt. En in 2023 rapporteerde Google bovendien - en ik citeer nu DatacenterDynamics - een waterverbruik van al zijn datacenterfaciliteiten van “19.5 million cubic meters of water last year, up 20 percent”.

Het zullen ongetwijfeld dit soort cijfers zijn geweest die in tal van landen hebben geleid tot protesten tegen de eventuele komst van dit soort grote hyperscale datacenters. Juist vanwege de angst die kennelijk bij de omwonenden bestond voor hun watervoorziening en bijvoorbeeld de impact op de natuur van het waterverbruik van een hyperscale datacenter. Of die angst altijd gebaseerd is op feiten, is natuurlijk maar de vraag. Ook valt niet zomaar vast te stellen of het waterverbruik van een hyperscale datacenter - of zelfs maar het waterverbruik van een regionaal datacenter - een negatieve impact heeft op de watervoorziening voor mens en natuur.

Maar het ontbreken van duidelijke cijfers (laat staan duiding van die cijfers) speelt natuurlijk wel een grote rol in de beeldvorming. Vandaar dat de provincie destijds graag een beter beeld wilde hebben: hoeveel verbruiken datacenters in Noord-Holland nu eigenlijk als het om water gaat? Dat antwoord bleek dus lastig te krijgen. En dat leidde vervolgens tot berichten in de pers die (inderdaad) zeker niet altijd gestoeld waren op feiten, maar eerder op geruchten. Er kon namelijk geen duidelijkheid worden gegeven over het watergebruik. Want die cijfers had men niet of nauwelijks van datacenters gekregen. Dat hiermee volop ruimte ontstond voor soms wel erg wilde (en voor de duidelijkheid: veelal onware) geruchten en reputatieschade, laat zich raden.

Blijft staan het feit dat Microsoft onlangs een blog post heeft gepubliceerd waarin men plannen aankondigt voor een datacenterontwerp dat naar hun zeggen geen water verbruikt. Als we dan weer even kijken naar dat gemiddelde waterverbruik van een hyperscaler en alle onrust die daardoor soms ontstaat, is alleen al de aankondiging van deze plannen dus relevant nieuws. Vandaar dat DatacenterWorks er over heeft gepubliceerd.

Maar laat tenslotte ook duidelijk zijn: het oordeel of Microsoft het waterverbruik naar nul meent te kunnen brengen op een nieuwe en innovatieve dan wel bestaande of wellicht zelfs ouderwetse manier, of misschien zelfs wel op een manier die andere datacenters allang toepassen … dat oordeel laten wij graag aan de lezer over.