Incident bij Meta-datacenter maakt waterdiscussie nog ingewikkelder

De discussie over het watergebruik van datacenters was al ingewikkeld, maar wordt door een incident in de Amerikaanse stad Cheyenne (Wyoming) mogelijk nog complexer. Daar heeft de lokale waterbeheerder besloten voorlopig geen industrieel afvalwater van datacenters meer te accepteren, nadat afvalwater van een aannemer die betrokken is bij de bouw van een Meta-datacenter het gemeentelijke systeem voor waterhergebruik had verontreinigd.

Dat meldt de in de staat Wyoming actieve nieuwswebsite Cowboy State Daily. Tot nu toe richt de discussie rond water en datacenters zich vooral op de hoeveelheid water die nodig is voor koeling. Zeker in droge gebieden groeit de weerstand tegen grote datacenterprojecten die aanspraak maken op dezelfde watervoorraden als huishoudens, landbouw en industrie. Het incident in Cheyenne laat echter zien dat ook de afvoer en verwerking van water uit koelsystemen aandacht verdient.

De Board of Public Utilities van Cheyenne heeft besloten geen industrieel afvalwater meer aan te nemen dat afkomstig is van zogenoemde fill-and-flush-activiteiten en gesloten koelsystemen van datacenters. Bij fill-and-flush worden leidingen tijdens de bouw en ingebruikname van een koelinstallatie met water gevuld en doorgespoeld. Daarmee worden onder meer bouwresten, metaaldeeltjes, aanslag en andere verontreinigingen uit het leidingstelsel verwijderd.

Het probleem ontstond bij Project Cosmo, een groot datacenter dat Meta in Cheyenne laat bouwen. Een bij het project betrokken aannemer, Goat Systems, loosde volgens de nieuwswebsite water uit het koelwatersysteem op het gemeentelijke riool. In dat water werd later de zeldzame bacterie Cupriavidus gilardii aangetroffen. Volgens de lokale autoriteiten kwam de bacterie daardoor terecht in het systeem waarmee Cheyenne gezuiverd afvalwater produceert voor hergebruik.

De verontreiniging had volgens de betrokken instanties geen gevolgen voor het drinkwater van Cheyenne. Het getroffen systeem voor hergebruik van water staat los van de drinkwatervoorziening en levert onder meer water voor de irrigatie van parken, sportvelden en andere openbare terreinen. Toch wordt het incident serieus genomen. De bacterie komt van nature voor in bodem en water en veroorzaakt slechts zelden infecties. Voor mensen met een sterk verzwakt immuunsysteem kan blootstelling echter wel een risico vormen. Omdat hergebruikt water via sproei-installaties in kleine druppels in de lucht terecht kan komen, wilden de autoriteiten verdere verspreiding voorkomen.

Twee installaties voor de terugwinning van water moesten volgens Amerikaanse berichtgeving tijdelijk buiten bedrijf worden gesteld en worden gereinigd. Het gemeentelijke hergebruikssysteem lag daardoor maandenlang grotendeels stil. Voor irrigatiedoeleinden moest tijdelijk drinkwater worden ingezet. Meta en hoofdaannemer Fortis Construction stopten vervolgens met het afvoeren van industrieel afvalwater naar het gemeentelijke riool. Het afvalwater wordt nu opgevangen en voor verwerking naar een andere locatie gebracht. Onafhankelijke tests die in opdracht van de aannemer werden uitgevoerd, zouden geen verdere aanwezigheid van de bacterie hebben aangetoond.

Het incident is vooral opvallend omdat het betrokken datacenter gebruikmaakt van een gesloten koelsysteem. Dergelijke systemen worden vaak gezien als een manier om het waterverbruik van datacenters te beperken. Nadat het systeem is gevuld, circuleert het koelmedium voortdurend door dezelfde leidingen en hoeft relatief weinig nieuw water te worden toegevoegd.

Gesloten koeling betekent echter niet dat er helemaal geen waterstromen naar buiten ontstaan. Tijdens de bouw, het testen, onderhoud en eventuele vervanging van koelvloeistof moet water worden afgetapt of moeten leidingen worden gespoeld. Dat water kan behalve bacteriën ook resten van metalen, reinigingsmiddelen en koelmiddelen zoals glycol bevatten.

Gemeentelijke rioolwaterzuiveringen zijn niet altijd ontworpen om dergelijke industriële stoffen te verwerken. Wanneer een grote hoeveelheid afwijkend afvalwater onverwacht in het systeem terechtkomt, kunnen biologische zuiveringsprocessen worden verstoord. Ook kan vervuiling achterblijven in leidingen, bassins en installaties voor waterhergebruik, aldus de nieuwswebsite.

De autoriteiten van Cheyenne eisen volgens de nieuwswebsite daarom dat datacenters afzonderlijke opvangsystemen installeren. Water uit koelsystemen moet naar opslagtanks worden geleid en vervolgens buiten het gemeentelijke systeem worden verwerkt.

 Illustratie: AI