Gaat AI datacenters helpen bij jacht op extra elektriciteit?

Datacenter managers staan voor de uitdaging van een toenemende vraag naar energie binnen de grenzen van een elektriciteitsnet dat de vraag niet meer kan bijbenen. Terwijl netcongestie in Nederland en andere Europese landen een steeds dringender probleem wordt, blijkt kunstmatige intelligentie (AI) een veelbelovende oplossing te bieden.

Uit een recent rapport van het Europees Octrooibureau (EPO) en het Internationaal Energieagentschap (IEA) blijkt dat innovatie in elektriciteitsnetwerken wereldwijd in een stroomversnelling zit, waarbij AI een sleutelrol speelt.

Hoofdrol van EU en Japan

De afgelopen jaren is het aantal patentaanvragen voor elektriciteitsnetwerken verzesvoudigd, voornamelijk gedreven door de noodzaak om netwerken slimmer en flexibeler te maken. Deze ontwikkeling wordt aangejaagd door de integratie van schone energiebronnen, digitalisering en de groei van elektrische voertuigen. Innovaties zoals AI-gebaseerde vraag- en aanbodprognoses en laadtechnologieën dragen bij aan een efficiëntere infrastructuur.

Het rapport toont aan dat de innovatiesnelheid in dit technologieveld aanzienlijk hoger ligt dan het gemiddelde van andere sectoren. Vooral tussen 2009 en 2013 groeide innovatie in elektriciteitsnetwerken met 30% per jaar, terwijl deze trend zich sindsdien stabiliseert op een hoog niveau.

Europa en Japan leiden gezamenlijk de wereldwijde innovatie in elektriciteitsnetwerken, met elk een aandeel van 22% in de octrooiaanvragen tussen 2011 en 2022. De Verenigde Staten volgt met 20%. In Europa zijn Duitsland, Zwitserland en Frankrijk de koplopers op dit gebied. Tegelijkertijd neemt China een steeds prominentere rol in. Het aandeel van China in octrooiaanvragen steeg van 7% in 2013 naar 25% in 2022, waarmee het Europa inmiddels heeft ingehaald.

AI en slimme netwerken

Slimme elektriciteitsnetwerken, veelal gebaseerd op AI, bieden oplossingen voor enkele van de grootste uitdagingen in de energiesector. AI kan helpen bij het balanceren van vraag en aanbod, zelfs wanneer deze fluctueren door variabele energiebronnen zoals wind en zon. Bovendien kan het voorspellende mogelijkheden toevoegen aan netbeheer, waardoor overbelasting en storingen kunnen worden voorkomen. Voor datacenters, die een betrouwbare energievoorziening nodig hebben, biedt deze technologie een potentiële uitkomst voor problemen veroorzaakt door netcongestie.

Naast grote spelers spelen ook universiteiten, onderzoeksinstituten en start-ups een cruciale rol in de innovatie van elektriciteitsnetwerken. Volgens het rapport is 37% van de start-ups in netwerktechnologie gevestigd in Europa en de VS, waar zij actief bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe oplossingen. Hun betrokkenheid vergroot niet alleen de innovatiekracht, maar biedt ook kansen voor investeringen in durfkapitaal.