Escalerend conflict rond Iran bedreigt chipindustrie

De militaire strijd tussen Iran aan de ene kant en de Verenigde Staten en Israël aan de andere kant dreigen de wereldwijde productie van halfgeleiders te ontwrichten. Een maritieme blokkade in de Straat van Hormuz en logistieke verstoringen in de regio leiden tot tekorten aan cruciale grondstoffen en energie, waardoor chipfabrikanten zoals TSMC in Taiwan onder druk komen te staan. Dat meldt het Duitse technologieplatform Heise.de, op basis van een recent rapport.

LNG en helium: onzichtbare motoren van de chipindustrie

De blokkade van de Straat van Hormuz, een van de drukstbevaren zeestraten ter wereld, remt de aanvoer van vloeibaar aardgas (LNG) en helium af. Beide stoffen zijn essentieel voor de productie van halfgeleiders. LNG wordt gebruikt om de extreem lage temperaturen te bereiken die nodig zijn voor bepaalde productieprocessen, terwijl helium onmisbaar is voor het koelen van geavanceerde machines. Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), ’s werelds grootste chipfabrikant, zou volgens ingewijden al te maken hebben met vertragingen door de uitblijvende leveringen.

Taiwan, waar TSMC gevestigd is, importeert maar liefst 35 procent van zijn LNG uit het Midden-Oosten en is voor 97 procent afhankelijk van energie-import. De voorraden, die normaal gesproken elf dagen meegaan, slinken gestaag. Het eiland zoekt nu steun bij de Verenigde Staten, die mogelijk LNG-leveranties kunnen overnemen. Maar ook dat biedt geen directe oplossing voor de heliumtekorten. Qatar, een belangrijke leverancier van helium, is goed voor ongeveer een derde van de wereldproductie. Door de blokkade van Iran kunnen deze leveranties niet meer in de gebruikelijke hoeveelheden plaatsvinden. Ook de Europese Unie, die 40 procent van zijn helium uit Qatar importeert, voelt de gevolgen. Slechts acht procent van de Europese vraag wordt volgens de Duitse website lokaal afgedekt, met name door productie in Polen.

Luchthaven Dubai: een knelpunt in de toeleveringsketen

De problemen houden niet op bij de zee. Ook de luchthaven van Dubai, een cruciaal knooppunt voor de wereldwijde logistiek, kampt met beperkingen. Cathay Cargo, dat naar verluidt verantwoordelijk is voor zo’n 30 procent van het wereldwijde transport van siliciumwafers, gebruikt Dubai als regionaal distributiecentrum. Elke vertraging in de luchtvracht heeft directe gevolgen voor de just-in-time productieplanning van chipfabrikanten.

De huidige crisis doet denken aan eerdere verstoringen in de mondiale toeleveringsketens. Tijdens de coronapandemie en de blokkade van het Suezkanaal door een vastgelopen containerschip bleek al hoe kwetsbaar de wereldwijde logistiek is.

De IT-industrie kan zich op dit moment geen verdere knelpunten in de chipproductie permitteren. De enorme vraag naar geheugenchips en processoren voor AI-datacenters leidt al tot acute tekorten en sterk stijgende prijzen. Experts vrezen dat het conflict in Iran deze crisis verder kan verergeren als het niet snel wordt opgelost. De heliumtekorten zouden fabrikanten kunnen dwingen om AI-chips nog sterker te prioriteren boven standaardchips, wat de schaarste voor consumentenelektronica verder zou vergroten.