Analistenbureau: ‘30 tot 50% van aangekondigde AI-datacentercapaciteit wordt nooit gerealiseerd’

De wereldwijde AI-hausse leidt tot een ongekende stroom aan aankondigingen van nieuwe datacenters. Overheden, hyperscalers en investeerders presenteren bijna wekelijks plannen voor grote AI-faciliteiten die enorme hoeveelheden rekenkracht moeten leveren voor generatieve AI en andere datagedreven toepassingen. Volgens analisten van onderzoeksbureau Sightline Climate is het echter maar zeer de vraag of al deze projecten ook daadwerkelijk gerealiseerd zullen worden. 

In een recente analyse van de mondiale datacentermarkt schetst Sightline een beeld van een snel groeiende maar ook sterk speculatieve projectpijplijn. Het bureau volgt wereldwijd honderden aangekondigde projecten en becijfert dat er sinds 2024 plannen zijn aangekondigd voor in totaal ongeveer 190 gigawatt aan datacentercapaciteit verdeeld over 777 projecten.  

Dat enorme aantal aankondigingen weerspiegelt de verwachtingen rond de groei van AI-toepassingen. Bedrijven willen hun infrastructuur uitbreiden om grote AI-modellen te trainen en te draaien, terwijl overheden en investeerders de economische kansen van AI-infrastructuur zien. In veel landen ontstaat daardoor een soort mondiale wedloop om nieuwe AI-datacenters te bouwen. 

Tegelijkertijd waarschuwt Sightline dat een aanzienlijk deel van de aangekondigde projecten mogelijk nooit wordt gebouwd of aanzienlijk later wordt opgeleverd dan gepland. Volgens het bureau is 30 tot 50 procent van de datacenters die voor 2026 gepland staan waarschijnlijk niet op tijd operationeel. 

Een belangrijk signaal daarvoor is het verschil tussen aangekondigde projecten en projecten die daadwerkelijk in aanbouw zijn. Voor 2026 staat wereldwijd ongeveer 16 gigawatt aan nieuwe capaciteit gepland, maar slechts ongeveer 5 gigawatt daarvan is daadwerkelijk in aanbouw. Daarnaast zou ongeveer 11 gigawatt aan capaciteit nog steeds alleen op papier bestaan, zonder zichtbare bouwactiviteiten.  

Volgens de analisten laat dit zien dat de datacenterboom niet alleen door vraag naar AI wordt bepaald, maar ook door praktische beperkingen. Een van de grootste obstakels voor nieuwe AI-datacenters is uiteraard de beschikbaarheid van elektriciteit. Naast netcapaciteit spelen ook vergunningstrajecten en lokale regelgeving een rol. In sommige regio’s leidt de snelle groei van datacenters tot politieke en maatschappelijke weerstand, bijvoorbeeld vanwege stijgende energieprijzen, waterverbruik of ruimtelijke impact. 

Ook de beschikbaarheid van kritieke infrastructuur vormt een probleem. Voor grote datacenters zijn bijvoorbeeld zware transformatoren, hoogspanningscomponenten en gespecialiseerde koelinstallaties nodig. Levering van deze apparatuur kan maanden tot jaren duren, waardoor bouwprojecten vertraging oplopen. 

Volgens analisten is bovendien niet elke aankondiging bedoeld als direct uitvoerbaar project. In sommige gevallen dienen plannen voor datacenters als strategisch instrument om toegang te krijgen tot elektriciteitscapaciteit of grondposities. Dit betekent dat de projectpijplijn een zekere mate van overplanning bevat. Ontwikkelaars en technologiebedrijven reserveren bijvoorbeeld meer capaciteit dan ze uiteindelijk nodig hebben, om flexibiliteit te houden in hun groeiplannen. 

De twijfels over individuele projecten betekenen overigens niet dat de AI-datacentermarkt stagneert. Integendeel: de sector groeit nog steeds snel. In 2025 kwam wereldwijd bijna 6 gigawatt aan nieuwe datacentercapaciteit online, terwijl voor 2026 opnieuw meerdere gigawatt aan projecten in aanbouw zijn. 

Volgens Sightline staat de sector daarom aan het begin van een fase waarin plannen en realiteit uit elkaar gaan lopen. De vraag naar AI-infrastructuur blijft groeien, maar het tempo waarin nieuwe datacenters daadwerkelijk gebouwd kunnen worden wordt bepaald door energie-infrastructuur, regelgeving, supply chains en financiering. 

Voor datacenterontwikkelaars, energiebedrijven en investeerders betekent dat dat de komende jaren waarschijnlijk worden gekenmerkt door een combinatie van enorme investeringsaankondigingen en een meer geleidelijke realisatie van projecten. De AI-datacenterboom is daarmee zeker reëel, maar minder rechtlijnig dan de stroom aan persberichten soms doet vermoeden.