Waterschaarste en natuurbranden vormen nieuwe dreiging voor Europese datacenters

Terwijl Europa dit jaar te maken heeft met recorddroogtes, extreme hitte en een toename van bosbranden, groeit de beschikbaarheid van water voor de koeling van datacenters uit tot een kritieke uitdaging. Tot nu toe lag de focus in de sector vooral op de explosief stijgende energievraag, maar waterschaarste vormt nu een even urgente bedreiging voor de duurzaamheid en veerkracht van de snel groeiende digitale infrastructuur. Dat stelt onderzoeksbureau GlobalData in een recent verschenen rapport.

“Klimaatverandering zorgt wereldwijd voor extremer weer, van bosbranden tot plotselinge overstromingen”, aldus Robert Pritchard, hoofdanalist Enterprise Technology & Services bij GlobalData. “Door de opwarming van de aarde wordt regenwater minder goed opgenomen in de grond en stroomt het sneller weg over uitgedroogde bodems, wat de watervoorraad onder druk zet.” Volgens Pritchard wordt het watergebruik voor de koeling van datacenters hierdoor een steeds nijpender probleem.

Tot nu toe stond de discussie over de groei van datacenters vooral in het teken van de energievraag. Bedrijven zoeken naar oplossingen, zoals kernenergie, om aan hun behoeften te voldoen. Pritchard: “Aanbieders van datacenters proberen met technologische innovaties het energieverbruik te beteugelen, vooral nu kunstmatige intelligentie (AI) een enorme vlucht neemt.” Toch blijft water een cruciale rol spelen. Volgens de OESO zullen AI-toepassingen in 2027 naar schatting 4,2 tot 6,6 miljard kubieke meter water per jaar vereisen — meer dan het totale jaarlijkse waterverbruik van een land als Denemarken of bijna de helft van dat van het Verenigd Koninkrijk.

“Net als bij andere technologische uitdagingen zullen er oplossingen komen,” voorspelt Pritchard. “Maar het probleem is dat deze oplossingen moeten passen binnen de context van klimaatverandering en de directe impact die dit heeft op het leven van burgers. Het is niet alleen een technologisch vraagstuk, maar ook een politiek en sociaal issue.”

Een extra complicatie is dat er voor water geen equivalent bestaat van CO₂-compensatie: er zijn bijvoorbeeld geen ‘watercredits’ om mee te werken. Bovendien kunnen datacenters wel noodaggregaten inzetten bij stroomuitval, maar is er geen alternatief voor een weggevallen watertoevoer. Pritchard waarschuwt ook voor het risico van terroristische aanslagen op kritieke waterinfrastructuur, wat de kwetsbaarheid van de sector verder vergroot.

Europa zal moeten nadenken over hoe het de groeiende waterbehoefte kan balanceren met de beschikbare voorraden, meent hij. De vraag is of innovaties op tijd kunnen worden doorgevoerd om een watercrisis te voorkomen. Of dat de sector zich moet voorbereiden op strengere regulering en mogelijk zelfs groeibeperkingen.