Grote batterijprojecten moeten ruimte creëren voor groei van datacenters

De groei van datacenters in Nederland staat of valt met de beschikbaarheid van elektriciteit. Terwijl de vraag naar rekenkracht voor onder meer kunstmatige intelligentie sterk toeneemt, loopt het elektriciteitsnet op steeds meer plaatsen tegen zijn grenzen aan. Grote investeringen in batterijopslag kunnen een belangrijke rol spelen om die druk te verminderen. De stap van energiebedrijf Vopak om grootschalige batterijopslag te ontwikkelen, laat zien dat de markt deze uitdaging steeds serieuzer oppakt.

Vopak breidt zijn activiteiten uit met een meerderheidsbelang in Green Energy Storage (GES), een Nederlandse ontwikkelaar van grootschalige batterijopslag. Tegelijkertijd neemt het bedrijf een definitief investeringsbesluit voor een groot batterijproject in Oosterhout. Deze batterij krijgt een vermogen van 200 megawatt en kan gedurende vier uur energie opslaan en terugleveren. Daarmee behoort het project tot de grotere batterijopslaginitiatieven die momenteel in Nederland worden ontwikkeld.

De investering is vooral interessant tegen de achtergrond van de groeiende problemen op het Nederlandse elektriciteitsnet. De energietransitie zorgt ervoor dat steeds meer processen elektrisch worden aangedreven, terwijl ook nieuwe toepassingen zoals AI-workloads in datacenters de vraag naar stroom sterk verhogen. Tegelijkertijd groeit de productie van duurzame energie uit wind en zon, waardoor het elektriciteitssysteem flexibeler moet worden ingericht.

Batterijen kunnen daarin een belangrijke schakel vormen. Ze slaan elektriciteit op wanneer er ruimte is op het net of wanneer er veel duurzame energie beschikbaar is. Op momenten dat de vraag hoog is of het netwerk onder druk staat, kan opgeslagen energie weer worden ingezet. Daarmee helpen batterijen om pieken af te vlakken en beschikbare netcapaciteit efficiënter te gebruiken.

Van uitbreiding van het net naar slimmer gebruik

Het Nederlandse elektriciteitsnet wordt de komende jaren uitgebreid, maar nieuwe infrastructuur bouwen kost tijd. Batterijopslag biedt daarom een aanvullende oplossing die sneller flexibiliteit kan toevoegen. Door energie tijdelijk op te slaan kan bestaande netcapaciteit beter worden benut, zonder dat overal direct nieuwe kabels en transformatorstations nodig zijn.

Het project van Vopak en GES is daar een voorbeeld van. De batterij wordt aangesloten op het hoogspanningsnet en moet bijdragen aan het balanceren van het elektriciteitssysteem en het verminderen van lokale netproblemen.

Voor de datacentersector betekent dit dat energie-infrastructuur steeds meer onderdeel wordt van de totale digitale infrastructuur. Waar vroeger vooral werd gekeken naar glasvezelverbindingen, serverruimtes en koelsystemen, wordt toegang tot voldoende elektriciteit inmiddels een even belangrijke vestigingsfactor.

Energieopslag als onderdeel van toekomstige datacenterstrategie

De komende jaren zal de relatie tussen datacenters en het elektriciteitsnet waarschijnlijk verder veranderen. Datacenters kunnen niet langer alleen worden gezien als grote energieverbruikers, maar kunnen mogelijk ook onderdeel worden van een flexibeler energiesysteem. Door bijvoorbeeld batterijen, lokale energieopwekking en slimme energiesturing te combineren, kunnen zij bijdragen aan een stabieler netwerk.

De investering van Vopak in batterijopslag onderstreept dat energieopslag zich ontwikkelt van een nicheoplossing naar een essentieel onderdeel van de toekomstige energie-infrastructuur. Voor Nederland, waar ruimte voor nieuwe netcapaciteit schaars is, kan deze ontwikkeling bepalend zijn voor de mogelijkheid om digitale infrastructuur zoals datacenters verder uit te bouwen.

Illustratie gemaakt met AI